Klassenmaten

De Nederlandse klassenmaten, op één pagina.

Voorlijk, achterlijk en onderlijk van 17 Nederlandse eenheidsklassen — overgenomen uit de officiële klassenvoorschriften, met per klasse de link naar het document waar het cijfer vandaan komt. Zover wij weten publiceert niemand anders dit: de maten zitten verstopt in losse PDF’s bij het Watersportverbond, één per klasse.

Naar de klassen Onze zeilmakerij in Scheveningen
17 klassenmet maten
14uit officiële voorschriften
2 gateneerlijk vermeld

Lees dit even voordat u gaat meten.

Een band is geen maat. De voorschriften geven bijna altijd een minimum en een maximum — een bouwtolerantie, geen streefgetal. Wij laten die band staan zoals hij er staat. Een ‘3,00–3,02 m’ samenknijpen tot één netjes cijfer zou een getal verzinnen dat in géén enkel document voorkomt.

Oppervlak staat er meestal niet bij. Deze documenten schrijven lijnmaten voor, geen m². Waar u hieronder een oppervlak ziet, staat dat letterlijk in de bron. Waar u een streepje ziet, stond het er niet — dan hebben we het niet uitgerekend.

Wij zijn niet de keuringsinstantie. Deze pagina geeft weer wát de voorschriften zeggen. Of een afgebouwd zeil vervolgens wordt ingemeten en van een meetbrief voorzien, bepaalt uw klassenorganisatie — niet uw zeilmaker, en dus ook niet wij. Vertel ons uw klasse en we nemen de voorschriften met u door voordat er iets gesneden wordt.

Overgenomen op 16 juli 2026. Voorschriften worden herzien — klopt er iets niet meer, laat het ons weten en we passen het aan.

Let op — dit kost mensen geld

Valk of Polyvalk? Zelfde romp, ánder tuig.

De polyester productieversie van de Valkromp, sinds de jaren zeventig gebouwd door onder meer Hoora, Geuzenboats, Breehorn en Ottenhome. Geen wedstrijdklasse bij het Watersportverbond, dus geen klassenvoorschrift — en, belangrijker, een ander tuig dan de Valk.

De wedstrijd-Valk is bermudagetuigd. De Polyvalk is gaffelgetuigd, met een grootzeil van ongeveer 12 m². Bestelt u ‘Valk-zeilen’ voor een Polyvalk, dan krijgt u zeilen die niet op uw mast passen. Het is geen detail: de Polyvalk is waarschijnlijk de meest verhuurde zeilboot van Nederland — de standaardboot van de zeilschool.

ZeilOppervlakBijzonderheden
Grootzeil (gaffeltuig)12 m²sloepgetuigd/gaffeltuig — niet het bermudatuig van de wedstrijd-Valk
Genua (houten wedstrijduitvoering)6,5 m²
Spinnaker (houten wedstrijduitvoering)14,5 m²
Fok (toeruitvoering)4 m²de gebruikelijke uitvoering: toer- en schoolPolyvalken voeren meestal alleen deze fok, geen genua of spinnaker

Weet u niet zeker welke van de twee u vaart? Kijk naar uw tuig, of stuur ons een foto van de mast — wij zien het zo.

Bron: Dekker Zeilmakerij

De klassen

17 klassen, met de bron erbij

14 hiervan komen rechtstreeks uit de officiële klassenvoorschriften. De rest staat er ook — met het etiket dat erbij hoort, zodat u ziet hoe hard het cijfer is. Staat uw klasse er niet bij? Dan snijden we er vrijwel zeker tóch voor: vraag het ons even.

12-voetsjol

Officiële klassenvoorschriften

Nederlandse traditionele eenheidsklasse, voorschriften van 2025. Catgetuigd — het grootzeil is het enige zeil.

ZeilVoorlijkAchterlijkOnderlijkOppervlakBijzonderheden
Grootzeil (het enige zeil)1,28–1,30 m5,14–5,30 m3,47–3,58 m—diagonaal 3,670–3,780 m, onderlijkzwaartelijn 5,060 m, halve breedte 2,600–2,830 m, driekwartbreedte 3,000 m (het bovenlijk staat in de bron gelijk aan het onderlijk — vermoedelijk een leesfout in de PDF, dus we nemen het niet over)
Vraag een prijs voor de 12-voetsjol Klassenvoorschriften (PDF) · Klassenorganisatie

12m² Sharpie

Officiële klassenvoorschriften

Een van de oudste nog actieve Nederlandse eenheidsklassen: erkend sinds 1931, ontwerp van H. Kröger. De voorschriften noemen de oppervlakken rechtstreeks, wat voor deze documenten zeldzaam is.

ZeilOppervlakBijzonderheden
Grootzeil8,97 m²‘ca.’ volgens de bron; het maximale voorlijk van 2,780 m staat los in de tekst
Fok3,2 m²‘ca.’ — benadering volgens de bron

Totaal aan de wind: 12,17 m²

Vraag een prijs voor de 12m² Sharpie Klassenvoorschriften (PDF) · Klassenorganisatie

16m² (Zestienkwadraat)

Officiële klassenvoorschriften

Stamt uit de oude vierkantemeter-meetregels — de naam is de nominale oppervlakte onder die regel. Tegenwoordig liggen de rompen op standaardtekeningen vast, dus in de praktijk vaart hij als strikte eenheidsklasse.

ZeilVoorlijkAchterlijkOnderlijkOppervlakBijzonderheden
Grootzeil2,58–2,60 m6,20–6,30 m——schoothoekdiagonaal 4,070–4,200 m, kwartbreedte 3,300 m, halve breedte 2,850 m, driekwartbreedte 3,000 m
Fok4,21–4,30 m3,69–3,80 m2,04–2,10 m—onderlijkzwaartelijn 4,110 m, halve breedte 0,990 m
Vraag een prijs voor de 16m² (Zestienkwadraat) Klassenvoorschriften (PDF) · Klassenorganisatie

30m²

Officiële klassenvoorschriften

Vierkantemeter-erfgoed, net als de 16m² en de 12m² Sharpie: gaffelgetuigde klassieke houten kielboot. Mast, giek en gaffel zijn in hout voorgeschreven — holle rondhouten zijn verboden.

ZeilVoorlijkAchterlijkOnderlijkOppervlakBijzonderheden
Grootzeil (gaffeltuig)4,63–4,65 m9,021–9,300 m——bovenlijklengte (gaff/head) 4,270–4,400 m, schoothoekdiagonaal 5,870–6,050 m, halve breedte 3,100 m, driekwartbreedte 3,150 m
Fok6,499–6,700 m6,062–6,250 m2,425–2,500 m—onderlijkzwaartelijn 6,500 m
Spinnaker6,499–6,700 m6,499–6,700 m3,492–3,600 m—halve breedte 4,290 m, driekwartbreedte 2,820 m
Vraag een prijs voor de 30m² Klassenvoorschriften (PDF) · Klassenorganisatie

Draak (Dragon)

Officiële klassenvoorschriften

Strikte internationale eenheidsklasse, in 1929 getekend door Johan Anker; olympisch van 1948 tot 1972. De maten zijn wereldwijd gelijk, dus ze gelden ook voor de Nederlandse vloot.

ZeilOppervlakBijzonderheden
Grootzeil16 m²
Genua11,7 m²
Spinnaker23,6 m²

Totaal aan de wind: 27,7 m²

Vraag een prijs voor de Draak (Dragon) Klassenvoorschriften (PDF) · Klassenorganisatie

Efsix

Officiële klassenvoorschriften

Eenheidsklasse met voorschriften op het standaard ISAF-sjabloon.

ZeilVoorlijkAchterlijkOnderlijkOppervlakBijzonderheden
Grootzeil—7,23–7,45 m——halve breedte 1,810 m, topbreedte 0,150 m
Fok5,59–5,70 m5,04–5,20 m2,43–2,50 m—
Spinnaker5,72–5,90 m5,72–5,90 m3,98–4,10 m—onderlijkzwaartelijn 6,500 m
Vraag een prijs voor de Efsix Klassenvoorschriften (PDF) · Klassenorganisatie

Flits

Officiële klassenvoorschriften

Kleine open jol. Voorschriften van 2025 — een klasse die actief wordt onderhouden.

ZeilVoorlijkAchterlijkOnderlijkOppervlakBijzonderheden
Grootzeil—4,37–4,50 m——halve breedte 1,300 m, driekwartbreedte 0,740 m, topbreedte 0,080 m
Fok4,21–4,30 m3,01–3,10 m1,50–1,55 m—onderlijkzwaartelijn 3,320 m
Vraag een prijs voor de Flits Klassenvoorschriften (PDF) · Klassenorganisatie

Pampus

Officiële klassenvoorschriften

Grootzeil en genua, meer niet: de Pampus voert geen spinnaker. Dat is geen gat in onze gegevens maar een eigenschap van de klasse.

ZeilVoorlijkAchterlijkOnderlijkOppervlakBijzonderheden
Grootzeil—7,28–7,50 m——halve breedte 2,000 m, driekwartbreedte 1,150 m
Genua5,00–5,10 m4,70–4,85 m2,38–2,45 m—onderlijkzwaartelijn 5,050 m, halve breedte 1,200 m, driekwartbreedte 0,615 m
Vraag een prijs voor de Pampus Klassenvoorschriften (PDF) · Klassenorganisatie

Randmeer

Officiële klassenvoorschriften

Open eenheidsklasse; de voorschriften kennen daarnaast een ‘Randmeer Classic’-rompvariant met een eigen standaardtekening.

ZeilVoorlijkAchterlijkOnderlijkOppervlakBijzonderheden
Grootzeil—6,79–7,00 m——halve breedte 1,880 m, driekwartbreedte 1,100 m
Genua5,39–5,50 m5,14–5,30 m2,91–3,00 m—onderlijkzwaartelijn 5,450 m
Fok5,19–5,30 m4,66–4,80 m2,28–2,35 m—
Spinnaker5,14–5,30 m5,14–5,30 m3,69–3,80 m—onderlijkzwaartelijn 6,100 m, halve breedte 3,900 m, driekwartbreedte 2,320 m
Vraag een prijs voor de Randmeer Klassenvoorschriften (PDF) · Klassenorganisatie

Regenboog

Officiële klassenvoorschriften

Het grootste zeilplan van de klassieke Nederlandse open eenheidsklassen die we hier hebben: een achterlijk van 9,2 tot 9,3 meter. Levende nationale klasse, met het gouden zeil van de landskampioen in de voorschriften vastgelegd.

ZeilVoorlijkAchterlijkOnderlijkOppervlakBijzonderheden
Grootzeil4,88–4,90 m9,20–9,30 m——diagonaal 6,790–7,000 m, halve breedte 3,700 m, driekwartbreedte 3,320 m
Genua6,96–7,10 m6,44–6,64 m3,53–3,64 m—onderlijkzwaartelijn 6,850 m
Spinnaker6,69–6,90 m6,69–6,90 m3,53–3,64 m—onderlijkzwaartelijn 8,100 m, halve breedte 5,300 m, driekwartbreedte 3,000 m
Vraag een prijs voor de Regenboog Klassenvoorschriften (PDF) · Klassenorganisatie

Schakel

Officiële klassenvoorschriften

Oudere voorschriften (2010): váste maten in plaats van tolerantiebanden. Zelfkerende fok op een fokkeboom, plus een kleine fok voor harde wind. Geen spinnakerartikel in de voorschriften.

ZeilVoorlijkAchterlijkOnderlijkOppervlakBijzonderheden
Grootzeil—5,70 m——breedte halve hoogte 1,580 m, breedte driekwart hoogte 0,960 m — vaste maten, geen band
Fok4,20 m3,95 m2,15 m—zwaartelijn 4,120 m
Kleine fok (stormfok)3,60 m3,10 m1,70 m—
Vraag een prijs voor de Schakel Klassenvoorschriften (PDF) · Klassenorganisatie

Spanker

Officiële klassenvoorschriften

Nederlandse eenheidsklasse; de voorschriften worden actief bijgehouden.

ZeilVoorlijkAchterlijkOnderlijkOppervlakBijzonderheden
Grootzeil—6,27–6,46 m——halve breedte 1,760 m, driekwartbreedte 1,040 m
Genua5,15–5,25 m4,75–4,90 m2,44–2,52 m—onderlijkzwaartelijn 5,150 m
Fok4,66–4,75 m4,03–4,15 m1,96–2,02 m—
Vraag een prijs voor de Spanker Klassenvoorschriften (PDF) · Klassenorganisatie

Valk

Officiële klassenvoorschriften

Open tweemansklasse, in 1939 door E.G. van de Stadt getekend voor Bruynzeel om hun hechthout te tonen; officiële klasse sinds december 1940. Ruim 800 boten gebouwd, waarvan zo’n honderd nog scherp wedstrijdklaar.

ZeilVoorlijkAchterlijkOnderlijkOppervlakBijzonderheden
Grootzeil3,00–3,02 m6,21–6,40 m——diagonaal 3,980–4,100 m, kwartbreedte 3,150 m, halve breedte 2,550 m, driekwartbreedte 2,700 m
Genua4,70–4,85 m4,70–4,85 m2,76–2,85 m—onderlijkzwaartelijn 4,890 m
Fok4,41–4,50 m4,03–4,37 m2,04–2,10 m—alternatief voor de genua bij harde wind
Spinnaker4,66–4,80 m4,66–4,80 m2,87–2,96 m—onderlijkzwaartelijn 5,750 m, halve breedte 3,350 m, driekwartbreedte 2,070 m
Vraag een prijs voor de Valk Klassenvoorschriften (PDF) · Klassenorganisatie

Vrijheid

Officiële klassenvoorschriften

Gaffelgetuigde klassieke open boot. Het spinnakerartikel verwijst voor uitvoering terug naar het grootzeilartikel.

ZeilVoorlijkAchterlijkOnderlijkOppervlakBijzonderheden
Grootzeil (gaffeltuig)2,93–2,95 m5,50–5,55 m——diagonaal 3,589–3,700 m, bovenlijk (head/gaff) bound to gaff length, halve breedte max 2,150 m, driekwartbreedte max 2,230 m
Genua4,65 m4,50 m2,70 m—halve breedte max. 1,280 m (zeilen gemaakt vanaf 1 januari 2014)
Fok4,65 m4,10 m1,90 m—
Spinnaker4,40 m4,40 m——half onderlijklengte 1,130 m, halve breedte op halve hoogte 1,250 m, halve breedte op 3/4 hoogte 1,050 m, lengte middennaad 5,100 m
Vraag een prijs voor de Vrijheid Klassenvoorschriften (PDF) · Klassenorganisatie

BM (Bergumermeer)

Geen officiëel voorschrift gevonden

Historische Friese zwaardboot uit de jaren twintig met torentuig — in Tresoar’s woorden ‘een zeilboot voor de smalle beurs’. Vandaag eerder erfgoed dan actieve wedstrijdklasse.

ZeilOppervlakBijzonderheden
Grootzeil8,8 m²
Fok3 m²

Totaal aan de wind: 11,8 m²

Vraag een prijs voor de BM (Bergumermeer) Bron

Kolibri

Geen officiëel voorschrift gevonden

Klein kajuitjacht met ballastkiel, in 1963 getekend door G.A. Pfeiffer en vanaf 1964 gebouwd; standaardmodel is de Kolibri 560. Geen wedstrijdklasse bij het Watersportverbond.

ZeilOppervlakBijzonderheden
Grootzeil7 m²
Fok7 m²
Spinnaker18 m²

Totaal aan de wind: 14 m²

Vraag een prijs voor de Kolibri Klassenorganisatie · Bron

O-Jol (Olympiajolle)

Geen officiëel voorschrift gevonden

Internationale eenmansklasse, catgetuigd: één zeil, geen fok. In 1933 getekend door Hellmut Stauch voor de Spelen van 1936, waar hij uiteindelijk niet voer.

ZeilOppervlakBijzonderheden
Grootzeil (catgetuigd — het enige zeil)11,5 m²‘Segelfläche am Wind’ = zeiloppervlak aan de wind; zonder voorzeil is dat meteen het totaal

Totaal aan de wind: 11,5 m²

Vraag een prijs voor de O-Jol (Olympiajolle) Klassenorganisatie · Bron

Wat we niet hebben

De gaten, ook gepubliceerd

Een lege plek is informatie. Deze twee hebben we gezocht en niet gevonden — dat is eerlijker dan een cijfer dat goed staat maar nergens vandaan komt.

Grote Beer

Hier staan we met lege handen, en dat zeggen we liever dan dat we iets verzinnen. We vonden géén klassenvoorschrift, géén klassenorganisatie en geen klassenpagina onder deze naam. Vier verschillende zoekingangen leverden alleen schepen op die toevallig Grote Beer heéten: het troepenschip van de Holland-Amerika Lijn, een driemastklipper uit Harlingen, een botterjacht, en particuliere jachten met die naam. De standaard zeilboot van de waterscouting blijkt de Lelievlet (12 m² sloepentuig).

Vaart u wél een Grote Beer als klasse? Stuur ons de voorschriften — dan zetten we hem erbij, met bronvermelding.

22m²

Deze klasse bestáát zeker — nationale klasse sinds 2004, ontwerp van ir. S. Veenman — maar de maten staan in een apart meetformulier bij de voorschriften dat niet leesbaar uit de PDF kwam. We publiceren liever niets dan een gok. De voorschriften staan hier; vaart u een 22m², dan nemen we ze samen met u door.

Uw klasse, uw zeil

Vertel ons welke klasse, dan doen wij het rekenwerk.

Stuur uw klasse en uw oude zeil — of alleen de klasse, dan pakken we deze maten erbij. U krijgt een prijs terug en een eerlijk oordeel over het doek dat bij uw boot en uw manier van varen past. Onze zeilmakerij ligt aan de Vissershavenweg in Scheveningen; opsturen kan ook, dan hoeft u de mast niet in.

Neem contact op Zeilmaker Scheveningen